21 Eylül Pazartesi - Gündem Özeti

✧ One Portföy Yöneticisi Cenk Akyoldaş, fon tasfiyeleri ve likidite ihtiyacının yıl sonuna kadar borsada volatiliteyi artırabileceğini belirterek BIST 100 için 13.000 puanı kritik eşik olarak vurguladı. Güvenin tesisi için halk arzların askıya alınmasını öneren Akyoldaş, altın ve gümüşte taban oluşumunun tamamlandığını ve son çeyrekte bu metallere ilginin artabileceğini ifade etti.

✧ Goldman Sachs raporuna göre, para piyasası fonlarındaki çıkışlar sonrasında yatırımcılar parasını hızla TL mevduatlarına yönlendirdi. Eylül ayında TL mevduatları yaklaşık 20 milyar dolar artarken, 17 Eylül itibarıyla TCMB brüt rezervleri bir haftada 9 milyar dolar azalarak 180 milyar dolara geriledi. Sistemdeki aşırı likidite fazlası ise devam ediyor.

✧ Suriye Cumhurbaşkanı Şera, BM Genel Kurulu'na bu kez diplomatik tanınmadan ziyade artan yoksulluk, akaryakıt zamları ve ekonomik kriz sorularıyla katılıyor. Suriye'nin yeniden imarı için Körfez desteği kritik önem taşırken; Yemen'deki Husi milislerin enerji hatlarını ve komşu ülkeleri tehdit etmesi bölgesel maliyetleri artırarak Suriye'yi de doğrudan etkiliyor. Suriye'den Yemen'e kadar kalıcı istikrarın tek yolunun; milislerin zayıflatılması, savaş ve barış kararının tek merkezde toplanması ve "tek devlet, tek ordu, tek silah" ilkesinin hayata geçirilmesi olduğu söyleniyor.

✧ Novo Nordisk’in yeni obezite ve diyabet ilacı CagriSema, diyabet hastalarında yapılan çalışmada yüzde 12,4 kilo kaybı sağlayarak Eli Lilly'nin rakip ilacını geride bıraktı. Obez yetişkinlerde yüzde 21 kilo kaybı sunan ilacın, Wegovy patentlerinin dolmasına karşı şirketin en önemli stratejik ürünü olması ve FDA kararının yılın son çeyreğinde çıkması bekleniyor.

✧ AirAdvisor incelemesine göre, Avrupa havayollarının çoğunda kabin içi evcil hayvan sınırı çanta dahil 8 kg olarak uygulanıyor. Kabin ücretleri 35–250 avro, kargo bölümü ise 50–750 avro arasında değişiyor. Aegean, Air France-KLM, Finnair, Lufthansa ve SAS gibi şirketler kutusunda olmak şartıyla hayvanları salonlarına kabul ederken, Finnair tavşan ve kirpi gibi farklı türlere de izin veriyor.

✧ Yapay zeka güvenlik uyarıları Washington'da tartışılırken, ABD'de asıl gündemi Çin ile teknoloji rekabeti, istihdam ve veri merkezleri oluşturuyor. Seçmenlerin ve Trump'ın paylaşımlarına gelen tepkilerin veri merkezleri ile elektrik maliyetlerine odaklanması üzerine Temsilciler Meclisi, tüketici faturalarını korumayı amaçlayan bir tasarıyı kabul etti. Öte yandan OpenAI bu yıl halka arz yapmayacağını duyurdu.

✧ Bitcoin, pazartesi günü 85.229 dolara kadar yükselerek 29 Ocak'tan bu yana en yüksek seviyesini gördü ve piyasada "kripto kışı"nın bittiği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Ekim 2025'te 126 bin dolarla zirve yaptıktan sonra gerileyen lider kripto para birimi için Bitwise Yatırım Direktörü Matt Hougan "kripto baharının geldiğini" belirtirken, BTIG analistleri ise 75 bin dolar desteğinin korunması durumunda fiyatın 90 bin dolara doğru ilerleyebileceğini öngörüyor.

✧ ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Çin ile yapay zeka riskleri ve güvenlik konularını kapsayan "ABD-Çin Diyalogları" mekanizmasının resmileştirildiğini açıkladı. Bessent ayrıca, genişletilen yaptırımlar çerçevesinde İranlı havayolu şirketlerinin dünya genelindeki faaliyetlerinin 23 Eylül'den itibaren engelleneceğini ve bu şirketlerle iş yapanların küresel finans sisteminden dışlanma riskiyle karşılaşacağını bildirdi.

✧ Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Burhan Özfatura, ani kalp durması nedeniyle tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi.

✧ TFF, Süper Lig'de hakemler ve MHK'ye yönelik artan eleştirilere karşı İngiltere modelini örnek alan yeni bir disiplin sistemi hazırlıyor. Yeni sistemde para cezalarının yanı sıra hak mahrumiyeti cezaları da katlanarak uygulanacak ve özellikle maç öncesi hakemleri baskı altına almaya yönelik açıklamalara verilen cezalar iki katına çıkarılacak.

✧ Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Gar Meydanı'nı üniversite kampüsleri üzerinden Serdivan'a bağlayacak 15,2 kilometre uzunluğunda ve 19 istasyonlu yeni tramvay hattı için hazırlıkların sürdüğünü açıkladı. Sözleşmesi 25 Ağustos'ta imzalanan projenin temel atma hazırlıkları devam ediyor.

✧ Çinli Sunwoda'nın yeni 15C LFP batarya sistemi, elektrikli araçları odadaki sıcaklıkta %10'dan %97'ye sadece 9 dakikada şarj edebiliyor. Eksi 20 derecelik soğuk havada ise bu süre 15 dakikaya çıkıyor. 10 yıl veya 300 bin kilometre garanti sunan sistem, yapay zeka destekli erken arıza tespiti ve 2027 sonuna kadar kurulması planlanan 10.000 megavatlık şarj istasyonu ekosistemiyle birlikte geliyor.

✧ İstanbul Valiliği, yarın (22 Eylül Salı) sabah saatlerinden itibaren çarşamba akşamına kadar etkili olması beklenen kuvvetli sağanak ve gök gürültülü yağışlar için sel ve su baskını uyarısında bulundu. Yağışlarla birlikte sıcaklıkların mevsim normallerinin 5 ila 7 derece altına düşeceği, rüzgarın ise saatte 30-50 km hızla kuvvetli eseceği tahmin ediliyor.

✧ İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Sözcüsü Hüseyin Mohebi, İran'a yönelik olası yeni bir saldırı durumunda daha önce kullanılmamış yeni silahların, farklı hedeflerin ve değişen karşı saldırı yöntemlerinin devreye sokulacağını açıkladı. Mohebi, ABD istihbarat merkezlerinin IRGC'nin menzili içinde olduğunu belirterek ülkenin uzun süreli bir çatışmaya hazırlandığını vurguladı.

✧ MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu'nun ölümüne ilişkin soruşturmada, Kurtlar Vadisi Pusu dizisinde 'Kazım Kaşifoğlu' karakterini canlandıran Sedat Savtak "bilgi sahibi" sıfatıyla ifade verecek. Soruşturma kapsamında dizideki olası FETÖ propagandası ve örtülü mesaj iddiaları da bilirkişi heyeti tarafından inceleniyor.

✧ Orta Doğu'daki çatışmaların petrol arzını sarsmasıyla Avrupa'da akaryakıt fiyatları rekor kırdı; Fransa'da dizel litre fiyatı 2,41 avroya yükseldi. Brent petrol 100 doların üzerinde seyrederken, artan yaşam maliyetleri hane halkını zorluyor ve sarı yelekliler benzeri protesto endişelerini artırıyor.

✧ DEM Parti Ağrı Milletvekili Sırrı Sakık, Edirne'de ziyaret ettiği Selahattin Demirtaş’ın barış süreci için kilit bir isim olduğunu belirtti. Tutuklu siyasetçilerin özgürlüğünün çerçeve yasaya bağlanmaması gerektiğini vurgulayan Sakık, AİHM ve Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanarak gereğinin yerine getirilmesini istedi.

✧ Bilgisayar bilimci Manoj Gupta, büyük ağlarda iki nokta arasındaki en kısa mesafeyi tahmin eden 1996 patentli yöntemi geliştirdi. Yeni algoritma, çalışma süresini korurken birbirine yakın nokta çiftleri için de 2 katlık hata güvencesi sağlayacak şekilde genişletildi; şimdilik ticari bir ürün olmayıp kuramsal bir ilerleme niteliği taşıyor.

✧ SEDDK, trafik kazası tazminat süreçlerini istismar ederek haksız kazanç sağlayan illegal yapılara yönelik yürütülen soruşturma kapsamında, 21 Eylül 2026 itibarıyla çok sayıda şüpheliye adli işlem yapıldığını açıkladı. Kurum, vatandaşları mağdur eden bu yapılar tamamen tasfiye edilene kadar denetimlerin kararlılıkla süreceğini vurguladı.

✧ Adana'nın Saimbeyli ilçesinde meydana gelen 5 büyüklüğündeki deprem Savrun Fay Zonu'nu ve bölgedeki Ecemiş, Karaisalı-Karsantı ile Karataş-Osmaniye gibi aktif fay hatlarını gündeme getirirken, AFAD ve yerel yetkililer ilk saha taramalarında herhangi bir olumsuz durum tespit edilmediğini bildirdi.

✧ Rusya Maliye Bakanlığı, savunma ve tesislerin yeniden inşasına yönelik harcamaların vergisel muhasebesini düzenlemek amacıyla mevzuat değişikliği hazırlığı yapıyor. Bakan Yardımcısı Alexey Sazanov, düzenlemelerin bu sonbaharda hayata geçirilebileceğini ve geniş bir sektör grubunu etkileyeceğini belirtti. Öte yandan, şirketlere yönelik olası fazla kâr vergisi konusundaki kararların sonbahardaki bütçe sürecinde netleşeceği ifade edildi.

✧ CHP, borsada "fon krizi" olarak bilinen ve 2025'in son çeyreğinden bu yana gelişen sürecin tüm yönleriyle araştırılması için TBMM'ye araştırma önergesi sundu. Önergede, SPK ve ilgili kurumların durumdan önceden haberdar olmasına rağmen zamanında adım atılmadığı iddia edilirken; yatırımcı mağduriyetlerinin giderilmesi, haksız kazanç sağlayanların tespit edilmesi ve tasfiye sürecinin meclis denetimine açılması talep edildi.

✧ Apple ve Google Cloud, stablecoin ve blokzincir teknolojilerine yönelik yeni iş ilanları yayımladı. Apple, Apple Pay, Apple Cash ve yeni ödeme modellerini kapsayan tüketici finansal ürünleri için strateji ve iş geliştirme uzmanı ararken; Google Cloud ise blokzincir altyapısı, işlem imzalama sistemleri, tokenizasyon ve kurumsal dijital varlık altyapısı alanlarında uzman kadrolar istihdam etmeyi hedefliyor.

✧ ABD Başkanı Donald Trump, ABD, Danimarka ve Grönland arasında adanın güvenliği konusunda süresiz bir anlaşmaya varıldığını duyurarak ABD'ye adada kalıcı askeri varlık ve üs kurma hakkı tanındığını, ayrıca onayları olmadan üçüncü ülkelerin bölgede askeri faaliyette bulunamayacağını ve hassas yatırım yapamayacağını açıkladı.

✧ Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin Türkiye ile yürütülen siyasi diyaloğun ayrılmaz bir parçası olduğunu belirterek Ankara ile yakın temas halinde çalıştıklarını açıkladı. Bu açıklama, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Türkiye'nin Karadeniz'deki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik Rusya ve Ukrayna'ya öneriler sunduğu ve yanıt beklediği yönündeki ifadelerinin ardından geldi.

✧ İçişleri Bakanlığı, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanmak isteyen yabancılara yönelik yürütülen incelemeler sonucunda sahte ve usulsüz ekspertiz raporlarıyla işlem yapıldığı gerekçesiyle 1.150 yatırımcının uygunluk belgesinin ve aile fertleriyle birlikte toplam 5.391 kişinin vatandaşlık kararının iptal edildiğini duyurdu. Ayrıca millî güvenlik ve kamu düzeni açısından sakıncalı bulunan 743 kişinin vatandaşlığı geri alınırken, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen son soruşturma kapsamında muvazaalı satışlarla usulsüz vatandaşlık kazandığı belirlenen 1.070 kişi daha tespit edildi.

✧ Irak Kürdistan Bölgesi'nde KDP'ye bağlı 80'inci Birlik ile KYB'ye bağlı 70'inci Birlik'in Peşmerge Bakanlığı bünyesinde birleştirilmesi süreci tamamlandı. Yeni yapılanmayla birlikte tüm Peşmerge güçleri tek çatı altında toplanırken, yetkililer bu adımı kurumsallaşma ve ulusal birlik adına önemli bir aşama olarak değerlendirdi.

✧ Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York'taki bir panelde Türkiye-ABD ilişkileri ve bölgesel gelişmeleri değerlendirerek, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan öncülüğünde kurulan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın bölgesel sahiplenme ve güvenlik işbirliği açısından önemli bir adım olduğunu belirtti. Yemen krizini örnek göstererek ittifaka yönelik eleştirilere yanıt veren Fidan, yapının henüz çok yeni olduğunu vurguladı. Fidan ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump arasındaki siyasi iradenin ikili ilişkilere ivme kazandırdığını, 100 milyar dolarlık ticaret hedefi önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini ve F-35 ile CAATSA meselelerinde çözüm sürecinin sürdüğünü ifade etti; ayrıca Suriye, Gazze, Ukrayna ve Karadeniz'deki barış ve seyrüsefer güvenliği çabalarına dikkat çekti.

✧ Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), borsadaki fon soruşturması kapsamında yeni bir mali hareket tespit ederek Hedef Yatırım Bankası'nın tek seferde gerçekleştirdiği 2 milyar TL'lik işlemini durdurma kararı aldı.

Günün sözü: