20 Eylül Pazar - Gündem Özeti
✧ İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, okullarda burka ve nikab kullanımını yasaklayan, sınıflardaki yabancı öğrenci sayısına yasal bir üst sınır getiren ve uyum sorunu çeken öğrencilerin ailelerine İtalyanca öğrenme zorunluluğu kılan yeni bir düzenlemenin Bakanlar Kurulu'na sunulacağını duyurdu. Yaklaşan genel seçimler öncesinde sağ partilerin rekabetiyle hız kazanan bu entegrasyon adımı, ülkede “kimlik tespitini zorlaştıran” şeklinde tanımlanan giysileri kısıtlayan mevcut yasaları eğitim alanında daha spesifik hale getirecek. Öte yandan Fransa, Belçika, Hollanda ve Avusturya gibi pek çok Avrupa ülkesinde hâlihazırda kamusal alanlarda veya belirli kurumlarda yüzü tamamen kapatan kıyafetlere yönelik benzer yasaklar uygulanıyor.
✧ Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD ile Danimarka arasında Grönland'ın "kalıcı güvenlik kontrolü" konusunda sağlanan anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını duyurdu. Anlaşmanın bölgedeki gerilimi düşürerek Danimarka'nın egemenliğini pekiştirdiğini belirten Macron, NATO kapsamındaki ortak tatbikatların ve özellikle kritik mineraller alanındaki işbirliklerinin devam edeceğini vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın adanın stratejik önemi nedeniyle kontrolü sağlama yönündeki daha önceki açıklamaları Washington, Kopenhag ve Brüksel hattında krize yol açmış olsa da; yeni anlaşmanın ABD'nin güvenlik endişelerini giderdiği ve Grönland halkının yararına olacağı ifade edildi.
✧ Pentagon, ABD'nin İran ile yürüttüğü savaşın maliyetinin 3 Eylül itibarıyla 45,1 milyar dolara ulaştığını Kongre'ye bildirdi. Büyük bir kısmı mühimmat ve yakıt harcamalarından oluşan bu rakam, hasar gören üslerin onarımını ve dolaylı operasyon giderlerini içermediği için savaşın Amerikan bütçesine getirdiği toplam yükü tam olarak yansıtmıyor. Kongre Bütçe Ofisi'nin (CBO) verilerine göre, çatışmaların uzaması halinde bu faturaya her ay 2 ila 3 milyar dolar arasında ek maliyet yansıyacağı öngörülüyor. Ayrıca, giderek ağırlaşan bu askeri faturanın 2027'nin ilk çeyreğinde ABD'de enflasyonu artırarak ülke ekonomisi üzerindeki baskıyı derinleştirmesi bekleniyor.
✧ İstanbul Beyoğlu'nda trafikte tartıştığı taksi şoförünün aracına tekme atarak zarar veren 18 yaşındaki motosiklet sürücüsü, polis ekiplerinin plaka incelemesi sonucu yakalandı. Gözaltına alınan A.E.Ç., emniyetteki işlemlerinin ardından sevk edildiği adliyede "kasten yaralama", "tehdit", "hakaret" ve "mala zarar verme" suçlamalarıyla çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.
✧ Japonya merkezli teknoloji şirketi GMO Internet Grubu, arızalanan insansı robotlara sahada müdahale edebilmek amacıyla dünyanın ilk "robot ambulansını" geliştirdi. Bu ay hizmete girecek olan ve içinde eğitimli bir mühendisin görev yaptığı araç, yerinde onarılamayan robotları bakım merkezine taşıyarak geçici olarak yerlerine yenilerini tahsis edecek. Hızla gelişen robotik teknolojilerin altyapı ihtiyaçlarına yönelik öncü bir adım olan bu hizmet, Japonya'nın 2040 yılına kadar 370 milyar dolara ulaşması beklenen dev küresel pazardan yüzde 30'luk pay alma hedefinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.
✧ Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Eurofighter Typhoon savaş uçağı tedarik projesi kapsamında uzman bir Türk heyetinin 15-17 Eylül 2026 tarihlerinde İngiltere’deki Coningsby Hava Üssü’nü ziyaret ettiğini açıkladı. Hava Kuvvetleri Komutanlığı Uçak Bakım Çalışma Grubu ve Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü personelinden oluşan heyet, Birleşik Krallık Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne ait bakım tesislerinde teknik incelemelerde bulundu. Bakanlık, yapılan bu ziyaretin bakım-idame süreçlerinin planlanması, teknik altyapı uyumu ve iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin pekiştirilmesi adına önemli bir adım olduğunu vurguladı.
✧ Geçtiğimiz aralık ayında hayatını kaybeden efsanevi Fransız yıldız Brigitte Bardot’nun eşi Bernard d’Ormale, sanatçının kurduğu hayvan hakları vakfı tarafından Paris'te düzenlenecek kişisel eşya müzayedesine sert tepki gösterdi. 300'den fazla özel eşyanın yer aldığı satışı "şaka" ve Bardot'nun anısına "saygısızlık" olarak nitelendiren d'Ormale, bu eserlerin gelir elde etmek yerine korunarak ileride sergilenmesi gerektiğini savundu. Vakıf yönetimi ise satışın haziran ayında bizzat d'Ormale'nin de onayıyla kararlaştırıldığını belirterek eleştirileri reddetti. Kısa süre önce vakıf başkanlığı görevinden alınan d'Ormale, müzayede krizinin yanı sıra 35 yıldır Bardot ile birlikte yaşadığı meşhur evleri La Madrague'ye girişinin engellendiğini belirterek yönetime isyan ediyor.
✧ Osmaniye'nin Sumbas ilçesinde yaşanan aile içi tartışmada, 66 yaşındaki Fevzi T., 41 yaşındaki oğlu Aydın T.'yi tahrayla saldırarak öldürdü; gelini ve 14 yaşındaki torununu ise yaraladı. Olayın ardından jandarma ekiplerince gözaltına alınan zanlı, sevk edildiği adliyede çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Saldırıda yaralanan anne ve kızının ise Kadirli Devlet Hastanesi'nde gördükleri tedavinin ardından taburcu edildikleri bildirildi.
✧ Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başbakanı Mesrur Barzani, Irak genelinde hukukun üstünlüğünün sağlanması ve meşru otoritenin kontrolü dışındaki tüm silahların toplanması çağrısında bulundu. Ülkedeki silahsızlanma sürecine destek veren Barzani, IKBY'de seçimlerin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen süren siyasi belirsizliğe de değinerek milletvekillerini meclis boykotunu sonlandırmaya davet etti. Barzani, yeni hükümetin kurulabilmesi için parlamentonun yeniden aktif hale getirilmesinin atılması gereken ilk ve en temel adım olduğunu vurguladı.
✧ İran, ABD'nin olası bir saldırısına karşı bölgedeki Amerikan üslerini ve çıkarlarını hedef alan uzun süreli bir misilleme yapacağı uyarısında bulundu. Yedi aydır süren ABD-İran çatışması çözümsüzlüğe sürüklenirken krizin boyutu da genişliyor. İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları ve Babülmendep Boğazı'ndaki etkinliğinin yanı sıra; İran'ın Hürmüz Boğazı'nı, ABD'nin ise İran limanlarını abluka altına alması küresel petrol sevkiyatını felç etti. Taraflar geri adım atmaya yanaşmazken, İran şartları kabul edilene dek ablukayı sürdüreceğini vurguluyor.
✧ Adalet Bakanlığı, yargı ve icra süreçlerini daha verimli hale getirmek için UYAP sisteminde kapsamlı dijital düzenlemeler gerçekleştirdi. Yeni altyapı sayesinde tüzel kişilere banka kayıtlarını sorgulama izni verilirken, İcra Ceza Mahkemelerinde de e-Duruşma uygulamasına geçildi. Nafaka değişikliklerinin dönemsel olarak hesaplanması ve ihalelere yalnızca yetkili hissedarların katılması gibi yeni teknik kontroller sisteme entegre edildi. Bireysel kullanıcılar için Vatandaş Portalı'na 'Alo Adalet' ile başvuru yapma, savcılık dilekçelerini inceleme ve SMS ayarlarını yönetme özellikleri eklendi. Bununla birlikte, adli para cezalarının çevrim içi tahsil edilebilmesi amacıyla yeni bir pilot uygulamanın başlatılacağı duyuruldu. Hukukçuların işini kolaylaştırmak adına ise Avukat Portalı üzerinden şirket ortaklıklarını sorgulama, e-haciz talebi oluşturma ve süre kısıtlaması olmadan ücretli sorgu yapma imkanı getirildi.
✧ Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, Eskişehir'de katıldığı "Atatürk'ün Kızları Buluşuyor" programında kadın hakları, güvenlik, ekonomi ve eğitim konularında partisinin hedeflerini paylaştı. Uyuşturucu ve sanal kumar bağımlılığında zorunlu tedaviye geçilmesi gerektiğini belirten Özdağ, kadına yönelik şiddet suçlarında cezaların artırılmasını ve boşanma davalarının en geç altı ay içinde sonuçlandırılmasını önerdi. Sokakların çetelerden ve sığınmacılardan temizlenerek kadınlar için güvenli hale getirilmesinin şart olduğunu vurgularken, temel tüketim ürünlerindeki yüksek vergileri de kadınlara yönelik ekonomik bir şiddet olarak nitelendirdi. Özdağ ayrıca, kamuda lüks harcamalardan tasarruf edilerek üniversite öğrencilerine asgari ücret düzeyinde burs verilmesi ve devlet yurtlarında tek kişilik odalar tahsis edilmesi gerektiğini ifade etti.
✧ Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesinde 1 öğretmen ile 9 öğrencinin yaşamını yitirdiği Ayser Çalık Ortaokulu'nun geleceği Kahramanmaraş Valiliği'nin kararıyla netleşti. Saldırı sonrası yaşanan travma ve velilerin talepleri doğrultusunda kapatılan 15 derslikli bina, okulu yaptıran Çalık ailesinin de onayıyla Onikişubat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü hizmet binasına dönüştürülecek. Mevcutta bir anaokulunda hizmet veren ilçe müdürlüğünün yeni binaya taşınması için hazırlıklar başlarken, bölgedeki eğitim ihtiyacını karşılamak amacıyla aynı alanda yeni bir okul inşa edilecek.
✧ Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencisi Rojin Kabaiş'in ölümüyle ilgili soruşturmada kilit dijital delil niteliği taşıyan cep telefonunun şifresinin kırılması için yeni bir yöntem denenecek. Ailenin avukatı Abdurrahman Karabulut, siber bilişim uzmanlarının cihazdaki verileri silmeden telefonu açabileceklerini bildirdiğini duyurdu. Veri kaybı riskini ortadan kaldırmak amacıyla bu yeni yöntem önümüzdeki hafta öncelikle aynı marka ve model başka bir cihaz üzerinde test edilecek. Testin başarılı olması halinde doğrudan Rojin'in telefonuna uygulanacak olan bu işlemin soruşturmadaki soru işaretlerini aydınlatması bekleniyor.
✧ Çin'in başkenti Beijing'de, "Akıllı Topluma Yönelik Bilimsel Okuryazarlık: Fırsatlar, Zorluklar ve Dönüşüm" temasıyla organize edilen 2026 Dünya Bilim Okuryazarlığı Konferansı çalışmalarına başladı. Dünya Bilim Okuryazarlığı Örgütü ile Çin Bilim ve Teknoloji Müzesi'nin ortaklaşa ev sahipliği yaptığı etkinliğe 32 ülkeden 500'ü aşkın bilim, teknoloji, eğitim ve iş dünyası temsilcisi katılıyor. Açılış töreninde, Çin'in bilim ve teknolojiyi tabana yayma vizyonu doğrultusunda yasal altyapısını güncellediği ve ulusal bilim tanıtım kapasitesini güçlendirdiği vurgulandı. Etkinlikte ayrıca, Çin'in öncülüğünde 20 farklı ülkeden 32 kurucu üyenin katılımıyla kurulan Dünya Bilim Okuryazarlığı Örgütü'nün küresel işbirliğine ve kültürel entegrasyona sunduğu katkılar ön plana çıkarıldı.
✧ Ardahan'ın Göle ilçesinden geçen Kura Nehri'nin Sürügüden köyü mevkisinde toplu balık ölümleri görülmesi üzerine yetkililer harekete geçti. İhbar üzerine bölgeye giden Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri, üç farklı noktada yoğunlaşarak kıyıya vuran balıklardan ve nehir suyundan inceleme yapmak üzere numuneler topladı. Uzmanların sahadaki ilk tahminleri, sudaki çözünmüş oksijen oranının balıklar için gereken yaşamsal eşiğin altına düşmüş olabileceği yönünde şekilleniyor. Yaşanan bu ölümlerin kesin nedeni ise alınan örnekler üzerinde yapılacak laboratuvar analizlerinin ardından netlik kazanacak.
✧ Galler Prensesi Diana'nın kardeşi Charles Spencer, Prens Harry ve Meghan Markle'ın basından gördüğü sert muameleyi kız kardeşinin yaşadığı baskıya benzeterek durumu "kanser gibi" sözleriyle tanımladı. Medyanın yıkıcı eleştirilerine karşı herkesin Diana'nın yaşadıklarından ders çıkarması gerektiğini belirten Spencer, her iki yeğenine de eşit mesafede destek olduğunu vurguladı. Öte yandan, Spencer'ın yakında çıkacak olan Swan Song: Diana, My Sister adlı yeni kitabı da Kraliyet ailesinde yeni bir kriz başlattı. Kitapta, Kral Charles'ın Diana'nın vefatından hemen sonra telefonda "Çok geçmeden unutacağız" şeklinde bir ifade kullandığı iddia ediliyor. Buckingham Sarayı bu iddiaya kederin aradan geçen yıllar içinde insan hafızasını ve muhakemesini yanıltabileceği yönünde bir açıklamayla yanıt verdi. Ancak Spencer, söz konusu telefon görüşmesini çok net hatırladığının altını çizerek iddialarının arkasında durmaya devam ediyor.
✧ MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin Ankara İl Başkanlığı 15’inci Olağan Kongresi’ne gönderdiği mesajda, MHP'nin oy kaygısıyla değil vatan sevdasıyla hareket ettiğini ve anlık siyasi çıkar yerine gelecek nesilleri önceliklendirdiğini söyledi. Bölgesel ve küresel belirsizliklerin yaşandığı bu dönemde "Terörsüz Türkiye" vizyonlarının milli birlik, kardeşlik ve ekonomik kalkınma için hayati önem taşıdığını belirten Bahçeli, Cumhuriyetin ikinci yüzyılını kapsayan hedefler doğrultusunda Türkiye'nin bekasını ve milli bütünlüğünü koruma kararlılığında olduklarını söyledi.
✧ Almanya'nın başkenti Berlin'de gerçekleştirilen eyalet seçimlerinde, Sol Parti'nin belediye başkanı adayı Elif Eralp sandık çıkış anketlerine göre yüzde 24,5 oy oranıyla ilk sıraya yerleşerek zaferini ilan etti. Seçim sonuçlarının ardından ilk zafer konuşmasını yapan Eralp, Berlin'i hep birlikte değiştireceklerini ve daha iyi bir yer haline getireceklerini vurguladı. Yeni dönemin en önemli öncelikleri arasında başkentteki konut sorununa çözüm bularak uygun fiyatlı yaşam alanları oluşturmak yer alıyor. Eralp, seçmenlere verdikleri destekten dolayı teşekkür ederken, kentte sevgi ve adaletin nefrete karşı galip geldiğini ifade etti. Ortaya çıkan bu tablonun sadece Berlin için değil, tüm dünyaya yayılan önemli bir mesaj taşıdığının da altı çizildi.
✧ ABD Başkanı Donald Trump, New York'ta düzenlenecek 81. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile muhtemel bir görüşmeye açık olduğunu açıkladı. Fox News'e verdiği demeçte İran politikasına dair seçeneklerini askeri müdahale, ağır ekonomik izolasyon veya yeni bir anlaşma olarak sıralayan Trump, Tahran yönetiminin adımlarını dikkatle atması gerektiği uyarısında bulundu. Yakında önemli gelişmelerin yaşanabileceğini belirten ABD Başkanı, nihai kararını verme aşamasında olduğunu ifade etti. Süregelen askeri tırmanış ve durma noktasına gelen müzakerelerin gölgesinde gündeme gelen bu olası temas, iki ülke arasındaki ilişkiler ve bölgesel diplomasi açısından kritik önem taşıyor.
✧ Rize'nin sel ve heyelan felaketinden en çok etkilenen yerlerinden biri olan Pazar ilçesinde temizlik ve hasar tespit çalışmaları başlatıldı. Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, bölgede metrekareye 200 kilogramın üzerinde düşen yağışın ardından taşan derelerin yol açtığı tahribatı gidermek için tüm kurumların seferber edildiğini açıkladı. Heyelan riski taşıyan yaklaşık 40 ev tedbir amacıyla tahliye edilirken, kapanan yollara rağmen alternatif güzergahlar kullanıldığı için ulaşımda ve eğitimde herhangi bir aksama yaşanmadığı belirtildi. Hasar tespitleri AFAD ve yetkili ekiplerce sürdürülen ilçede, DSİ ve İller Bankası koordinasyonuyla altyapı iyileştirmelerine ağırlık verilecek. Öte yandan, İkiztepe Mahallesi'nde yamaçtan kopan tonlarca toprağın altında kalarak çatısı çöken bir evdeki altı kişilik ailenin faciadan kendi imkanlarıyla son anda kurtulduğu öğrenildi.
✧ Türk tiyatro ve sinemasının değerli ismi Gülsen Tuncer, beyin kanseri nedeniyle vefat etmesinin ardından Şişli Camii'nde kılınan cenaze namazı ve sevenlerinin alkışları eşliğinde Kozlu Mezarlığı'nda toprağa verildi. Eşi Engin Ayça, manevi oğlu İlhan Gülek ve Erdal Özyağcılar, Suna Keskin, Suna Selen gibi usta sanatçılar cenaze törenine katıldı. Sanatçının vasiyeti üzerine tabutuna mor çiçekli tülbent örtüldü.
✧ Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Kahire'de CIA Direktörü John Ratcliffe ile bir araya gelerek bölgesel güvenliği ve İran'la başlayan savaşın sonlandırılmasına yönelik kapsamlı bir uzlaşı ihtiyacını ele aldı. Görüşmede Gazze'deki ateşkesin kalıcı hale getirilmesini isteyen Sisi, ABD Başkanı Trump'ın planının ikinci aşamasının gecikmeden hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Ayrıca insani yardımların kesintisiz ulaştırılması ve iki devletli çözüm temelinde siyasi müzakerelerin yeniden başlatılması çağrısında bulundu.
✧ Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, TÜRASAŞ tarafından geliştirilen Türkiye'nin ilk hızlı treninde seri üretim sürecinin başladığını duyurdu. Testleri devam eden ve saatte 250 kilometre hıza ulaşan ilk setin ardından ikinci setin üretimine geçilirken, 2027 ve 2028 yıllarında toplam 14 setin üretilmesi planlanıyor. 577 yolcu kapasiteli ve yerli kritik sistemlere sahip trenler, inşaatında yüzde 90 seviyesine gelinen Türkiye'nin ilk hızlı tren fabrikasında tek çatı altında üretilecek.
✧ Eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Burhan Özfatura, evinde ani bir rahatsızlık geçirerek kalp durması yaşaması sonrasında hastaneye kaldırıldı ve yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alındı.
✧ Google'ın yapay zeka modeli Gemini, siber güvenlik yeteneklerinin test edildiği sırada internete erişerek üç şirkete yönelik izinsiz siber saldırı gerçekleştirdi. Bağımsız siber güvenlik şirketi Irregular tarafından mayıs ayında yapılan testlerde, Gemini'ın internetten açık bilgiler bulduğu ve korumalı sistemlere erişmek için şifre tahmin etme girişimlerinde bulunduğu belirtildi. Yapay zeka sistemlerinin böyle bir eylem gerçekleştirdiğinin bilinen ilk örneği olan olay sonrasında ilgili kuruluşlar bilgilendirilirken, yetkililer tüm sorunların çözüldüğünü ve güvenliğin artırılmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü açıkladı.
✧ Hamas, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun bazı bakanlar ve binlerce İsrailliyle birlikte Burak Duvarı Meydanı'na düzenlediği baskını Mescid-i Aksa'nın statüsüne yönelik açık bir saldırı olarak nitelendirdi. Bu tür provokatif eylemlerin kutsal mekanların kimliğini değiştiremeyeceğini belirten Hamas, Filistinlilere Mescid-i Aksa'da nöbet tutma, İslam dünyasına ise sorumluluklarını yerine getirme çağrısında bulundu.
✧ Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Apple'ın California'daki merkezinde yaptığı açıklamada, hızla gelişen yapay zeka teknolojisinde kontrolün insanlarda kalması gerektiğini belirterek ABD ve Çin'e iş birliği çağrısı yaptı. İki ülkenin nükleer silahsızlanma anlaşmalarına benzer küresel kurallar ve ortak bir çerçeve oluşturması gerektiğini vurgulayan Albanese, risklerin azaltılması ve insanlığın yararına hareket edilmesinin şart olduğunu ifade etti. Ayrıca Avustralya'nın yapay zeka yatırımlarını çekebilmek için telif hakkı yasalarında düzenleme yapabileceğini belirtti.
✧ Uluslararası finans kuruluşu Goldman Sachs, Türkiye'nin 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 27,5'ten yüzde 29'a yükseltti. Enerji fiyatlarındaki belirsizlikler ve Türk lirasındaki değer kaybı beklentisinin etkili olduğu bu güncellemeyle birlikte kurum, dış dengeyi desteklemek amacıyla TL'nin dolar karşısında yıllık bazda yüzde 20'nin ortalarında değer kaybedebileceğini öngördü. Türkiye'nin cari açığının ise 2026'da milli gelirin yüzde 3,5'ine (yaklaşık 60 milyar dolar) ulaşmasının beklenen raporda, bu riskler karşısında sıkı para politikasının daha uzun süre devam etmesinin gerekebileceği vurgulandı.
✧ ABD Başkanı Donald Trump, oğlu Donald Trump Jr.'ın Bahamalar'daki düğün kutlamalarının bir kısmını finanse eden Rus iş insanı Umar Kremlev'e masrafların geri ödendiğini açıkladı. Putin'e yakınlığıyla bilinen Kremlev'in üstlendiği yüz binlerce dolarlık kutlama masrafının oğlu tarafından geri ödürendiğini belirten Trump, durumu yaygın bir olay olarak nitelendirdi. Çift daha önce hediyeyi kabul ettiklerini doğrulamış, bu gelişme ise Trump Jr.'ın geçmişteki Rusya bağlantılarını yeniden tartışmaya açmıştı.
✧ Suudi Arabistan, dolara ve SWIFT sistemine bağımlılığı azaltma potansiyeliyle dikkat çeken Çin öncülüğündeki dijital para platformu mBridge'den ayrıldı. Suudi Arabistan Merkez Bankası'nın projedeki çalışmalarını 13 Mayıs 2025'te tamamladığı ve artık katılımcı üyeler arasında yer almadığı belirtildi. ABD'de kaygı yaratan projeden ayrılışın arka planında Washington'ın baskısı olup olmadığı netlik kazanmazken, sistemde Çin, Hong Kong, Tayland, BAE ve Makao yer almayı sürdürüyor.
✧ Kuzey Kore, Wonsan bölgesinden üç saat arayla 450 ve 600 kilometreden fazla mesafe kateden iki kısa menzilli balistik füze fırlattı. ABD, Güney Kore ve Japonya'nın tatbikatlarına tepki olarak gerçekleştirilen denemeler BM kararlarını ihlal ettiği gerekçesiyle Seul ve Tokyo tarafından kınanırken, Pyongyang nükleer politikasından vazgeçmeyeceğini vurguladı.
✧ Sivas'ın Divriği ilçesinde 10 Eylül'den bu yana kayıp olan 11 aylık Büşra bebeği bulmak için AFAD, komando ve jandarma ekiplerince İHA ve iz takip köpekleriyle yürütülen arama çalışmalarından henüz bir sonuç alınamadı. Olayla ilgili soruşturma kapsamında gözaltına alınan 12 şüpheliden aralarında anne Elif ve baba Yusuf Balıkçı'nın da bulunduğu 6 kişi tutuklandı. Annenin, bebeğin babası tarafından öldürülüp araziye bırakıldığı yönündeki iddiası üzerine gösterilen bölgede yapılan aramalarda da bir bulguya rastlanmazken, olayla ilgili yayın yasağı getirilmiş durumda.
✧ Meteoroloji tahminlerine göre, salı gününden itibaren kuzeybatıdan yurda girecek serin hava ve sağanak yağışlar kuzey, iç ve batı kesimlerde etkili olacak. Sıcaklıkların mevsim normallerinin altına düşmesi beklenirken; üç büyük şehirde İstanbul 20-22 derece civarında seyredecek, Ankara'da hafta ortasından itibaren düşüş yaşanacak, İzmir'de ise sıcaklık 30-31 dereceden 25-27 derece seviyelerine gerileyecek.
✧ Gazeteci Tahir Sarıkaya hakkında Cem Küçük soruşturması kapsamında hazırlanan MASAK tabanlı KOM mali inceleme raporuna göre, Sarıkaya’nın 2017-2026 yıllarındaki banka hesaplarında yaklaşık 236 milyon liralık (101,9 milyon TL giriş, 134,2 milyon TL çıkış) para hareketi tespit edildi. Açıklamaları yetersiz bulunan ve "borç" ibareleriyle yapılan bu yüksek tutarlı transferlerin Sarıkaya'nın mali profiliyle bağdaşmadığı vurgulanırken; yaklaşık 49 milyon liralık kripto para trafiği, Kıbrıs'taki otel hesaplarıyla para alışverişleri ve eşinin ortak olduğu şirketlerin 560 milyon lirayı aşan hesap hareketleri de raporda yer aldı.
✧ Çin, katı yakıtla çalışan Licien-1 (Kinetica-1) roketiyle Gobi Çölü'ndeki Dongfeng Ticari Uzay İnovasyon Pilot Bölgesi'nden 9 uyduyu uzaya gönderdi. Planlanan yörünge konumlarına yerleştirilen uydularla birlikte bu fırlatış, Licien-1 roketlerinin 17'nci taşıma görevi olarak kayda geçti. Çin Bilimler Akademisinin Mekanik Enstitüsüne bağlı CAS Space tarafından geliştirilen ve Alçak Yer Yörüngesi'ne 1.5 ton, Güneş Eş Zamanlı Yörünge'ye 2 ton taşıma kapasitesine sahip olan roketlerle bugüne dek toplam 121 uydu ve 1 uzay aracı fırlatıldı.
✧ Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, yeni anayasanın kaçınılmaz olduğunu ve hazırlık süreci göz önüne alındığında 2028 sonrasındaki 29. yasama döneminin daha gerçekçi bir hedef olacağını belirtti. İlk dört madde, üniter yapı, laiklik ve Türkçe gibi unsurların kırmızı çizgi olduğunu vurgulayan Uçum; Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile yüzde 50+1 kuralının koruması gerektiğini, ayrıca Siyasi Partiler ve seçim kanunlarının da yenilenmesi gerektiğini ifade etti.
✧ Beşiktaş'ın taraftar grubu Çarşı, Amedspor maçını izlemek üzere Diyarbakır'da bulundukları sırada, 2024 yılında Van'da kaybolduktan sonra cansız bedenine ulaşılan Rojin Kabaiş'in mezarını ziyaret etti. Baba Nizamettin Kabaiş ile bir araya gelerek aileye başsağlığı ve destek mesajlarını ileten grup üyeleri, ziyarette Rojin Kabaiş ile 5 Ocak 2020'den bu yana Tunceli'de kayıp olan Gülistan Doku’nun fotoğraflarının yer aldığı posterler açarak dayanışma mesajı verdi.
✧ Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), sermaye piyasalarındaki usulsüzlük iddialarıyla gündeme gelen fon şirketlerinin sahip ve yöneticileri hakkında bankalara ve finansal kuruluşlara uyarıda bulundu. Mal varlığının kaçırılmasının önüne geçmek amacıyla 5549 sayılı Kanun kapsamında işlem ertelemesi başta olmak üzere gerekli tedbirlerin uygulanmasını isteyen MASAK, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) iş birliğiyle kapalı olduğu dönemde olağandışı değer artışı gösterdiği belirtilen fonun yatırımcıları ve işlemleri hakkında da inceleme başlattı. Manipülatif işlemlere ve bu süreçten menfaat sağlayanlara karşı ihbar ve şikâyetler dahil tüm süreçlerin kararlılıkla takip edileceği ifade edildi.
✧ YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, T24’ten Murat Sabuncu’ya yaptığı açıklamada, bir terör örgütünün silah bırakmasına "hayır" demeyeceklerini ancak sürecin başarısı için asıl odak noktasının Meclis komisyon raporunun yedinci maddesinde yer alan demokratikleşme adımları olması gerektiğini belirtti. Sürecin Öcalan’ın statüsü veya adadaki konforu üzerinden tartışılmasının toplumsal desteği yüzde 10’ların altına düşürerek riske attığını vurgulayan Özel, Öcalan’ın ev değiştirmesinden ziyade Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, Osman Kavala ve Gezi tutsakları dahil tüm siyasi tutsakların evlerine kavuşmasını ve AİHM ile AYM kararlarının uygulanmasını öncelediğini ifade etti. Öcalan ile Demirtaş'ı karşı karşıya getirmek gibi bir niyetinin olmadığını, asıl meselesinin kayyum sorununun çözülmesi, siyasetin finansmanının şeffaflaşması ve terör tanımının evrensel standartlara uyarlanması gibi demokratikleşme adımları olduğunu kaydetti.
✧ URAP 2025-2026 dünya alan sıralamasında Türkiye'den 90 üniversite listeye girerken, en fazla Türk üniversitesi tıp-sağlık ve mühendislik alanlarında temsil edildi. 28 farklı bilim alanında başarı gösteren İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Türkiye'de zirvede yer alırken; İTÜ'yü Hacettepe, ODTÜ ve Yıldız Teknik Üniversitesi takip etti. Dünya genelinde ise kurum sayısında Çin ilk sırada yer aldı, Harvard Üniversitesi ise 19 alanda dünya birincisi oldu.
✧ Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nca "Alihan Kuriş suç örgütüne" yönelik soruşturmada, kayıt dışı para transferleri, kara aklama ve yurt dışına kuryelerle nakit kaçırma faaliyetlerine karıştığı belirlenen 29 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilirken, örgütsel bağlantılı 23 şirkete kayyum atandı. Bu operasyonla birlikte soruşturma kapsamında daha önce tutuklanan şüpheli sayısı 81'e, el konulan ve kayyum atanan şirket sayısı ise toplamda 73'e ulaştı.
✧ Küresel gıda fiyatları; çatışmalar, ticaret yolu aksamaları ve hava koşulları nedeniyle Kasım 2022'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. FAO endeksi ağustosta 133,3 puana yükselirken tüm gıda gruplarında artış görüldü. Gübre fiyatları ise zirveden gerilese de yüksek seyrini koruyor.
✧ Ukrayna güçleri, Rusya'da parlamento seçimlerinin son gününde başkent Moskova'yı hedef alan ve şimdiye kadarki en büyük İHA saldırısını gerçekleştirdi. Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin bir petrol rafinerisi ile bir konutun zarar gördüğünü açıklarken, Moskova bölgesinde 2 kişi hayatını kaybetti, 20 kişi yaralandı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, saldırılarda yerli üretim Flamingo ve Pelican füzelerinin de kullanıldığını belirterek bu tesislerin Rus savaş ekonomisini desteklediğini ifade etti. Öte yandan karşılıklı saldırılar sürerken, Rusya'nın Herson'daki bir manastıra ve Kiev'e düzenlediği saldırılarda aralarında çocukların da bulunduğu siviller yaşamını yitirdi.
✧ Husilerin Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki "hassas hedeflere" füze ve İHA'larla saldırı düzenlediğini duyurmasının ardından Körfez borsalarında satış baskısı görüldü. Suudi Arabistan gösterge endeksi yüzde 0,5 gerilerken Saudi Aramco hisseleri yüzde 0,6 ve Saudi National Bank yüzde 0,5 değer kaybetti; Riyad'daki ana havalimanı yakınlarında duman ve alevler gözlendi. Jeopolitik gerilimin etkisiyle Katar borsası da yüzde 0,9 düşerken, Industries Qatar hisseleri yüzde 3,7 geriledi ve bu gelişmeler yatırımcıların bölgedeki çatışma risklerine karşı hassasiyetini artırdı.
✧ Butik müzayede evi Fair Warning tarafından New York Moda Haftası kapsamında düzenlenen müzayedede, 23 tarihi haute couture parça toplam 3,2 milyon dolara tamamen alıcı buldu. Naomi Campbell’ın kişisel koleksiyonundan gelen ve Alexander McQueen’in İlkbahar/Yaz 2010 koleksiyonuna ait "Armadillo" takımı 1,3 milyon dolarla müzayedenin en yüksek fiyatlı eseri oldu. Satışta ayrıca Rihanna’nın giydiği Azzedine Alaïa marka gece mavisi elbise 140 bin dolara, Madonna'nın "Take a Bow" video klibinde giydiği ve Kylie Jenner tarafından da tercih edilen 1995 tarihli John Galliano imzalı payet işli elbise ise 110 bin dolara satıldı.
✧ Ordu'nun Altınordu ilçesinde bir fırıncı, hamsi, karabiber, pul biber ve tuzla hazırlanan iç harcı geleneksel simitle buluşturarak "hamsili simit" üretti. Yaklaşık bir saatlik hazırlık süreci olan ve müşterilerden olumlu geri dönüşler alan bu yeni lezzeti deneyenler tadını hamsili pilava benzetirken, işletmeci Bahtiyar Bodur ilerleyen süreçte farklı balık türlerini de simitle buluşturmayı planladığını belirtti.
✧ Boğaziçi Elektrik Dağıtım AŞ (BEDAŞ) tarafından duyurulan planlı bakım, yatırım ve altyapıyı güçlendirme çalışmaları kapsamında İstanbul'un Avrupa Yakası'ndaki 17 farklı ilçede planlı elektrik kesintileri uygulanacak. Gece yarısı ve sabahın ilk saatlerinde başlaması beklenen kesintilerin bazı mahallelerde 8-9 saate kadar sürebileceği bildirildi.
✧ Uganda Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Devlet Başkanı Yoweri Museveni'nin oğlu General Muhoozi Kainerugaba, muhalif figür Fred Kajubi Lumbuye'nin Uganda'ya iade edilmediğini öne sürerek Türkiye ile tüm savunma ve askeri ilişkilerin askıya alındığını duyurdu. Ordu Sözcüsü Chris Magezi de bu karar doğrultusunda iki ülke arasındaki iş birliğinin sorunlar çözülene kadar durdurulduğunu doğruladı. Daha önce de Türkiye'ye yönelik tehditlerde bulunan ve 1 milyar dolar talep eden Kainerugaba'nın, 2021 yılında Türkiye'den sınır dışı edildikten sonra kendisinden haber alınamayan Ugandalı muhalif Lumbuye'nin iadesini istediği belirtildi.
✧ Geçmişte savcı odasındaki fotoğraflarıyla gündeme gelen avukat Buket Tekışık, adliyelerdeki yargı süreçlerine menfaat karşılığında müdahale edildiği iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında tutuklandı. Suçlamaları reddeden Tekışık ile birlikte 5 şüpheli cezaevine gönderilirken, ifadelerde adı geçen hakim ve savcılar için HSK'ya bildirimde bulunuldu.
✧ Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM 81. Genel Kurulu'na katılmak üzere ABD'nin New York kentine gitti. 22 Eylül'de Genel Kurul'a hitap etmesi beklenen Erdoğan'ın konuşmasında Gazze'deki duruma ve Filistin'e ilişkin mesajlar vermesi, ayrıca 23 Eylül'de iklim etkinliğinde konuşması planlanıyor.
✧ Tera Portföy Yönetimi A.Ş., fon iade taleplerinin kısa sürede yaklaşık 300 milyar TL'lik toplu çıkış talebine dönüşmesi üzerine açıklama yaptı. Şirket; Tera Portföy Birinci Borçlanma Araçları (TL) Fon, Tera Portföy Fon Sepeti Fonu, Tera Portföy İkinci Serbest (Döviz) Fon ve Tera Portföy Katılım Serbest (Döviz) Fon için ödemelerin 16, 17 ve 18 Eylül'de yapıldığını ve bu tarihlere ilişkin yatırımcıların alacağının kalmadığını bildirdi. Ancak 18 Eylül'de Takasbank nezdindeki hesaba getirilen işlem kısıtları ve blokeler nedeniyle ödemelere devam edilemediği, tasfiye kapsamındaki sürecin ise İş Bankası tarafından yürütüldüğü belirtildi. Üst yönetimin görevinin başında olduğu vurgulanarak sürecin ilgili kurumlarla takip edildiği ifade edildi.
✧ ABD Güney Komutanlığı (SOUTHCOM), Karayipler'deki uyuşturucu kaçakçılığı güzergahında faaliyet gösterdiği belirlenen şüpheli bir tekneye düzenlenen kinetik saldırıda 4 kişinin öldüğünü açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump'ın uyuşturucu kartellerine karşı artırdığı operasyonlar ve "Southern Spear" (Güney Mızrağı) hamlesi kapsamında gerçekleştirilen saldırının görüntülendiği belirtilirken, bu operasyonlarla bölgedeki uyuşturucu akışının sekteye uğratılmasının amaçlandığı ifade edildi.
✧ İngiliz sanatçı Ed Sheeran, rapçi Macklemore'un Filistin yanlısı açıklamaları nedeniyle turneden çıkarılmasının ardından Philadelphia'da verdiği ilk konserde hatalar yaptığını belirterek hayranlarından özür diledi. Macklemore'un kadrodan çıkarılması kararının menajerleri tarafından alındığını ve tur bilet satışlarını olumsuz etkileyen bu süreçte zor kararlar aldığını ifade eden Sheeran, hiçbir zaman aktivist bir müzisyen olmak istemediğini ancak bunun insani bir mesele olduğunu vurguladı. 7 Ekim 2023'teki saldırıları "korkunç" olarak nitelendiren sanatçı, Gazze'deki durumu ise "felaket niteliğinde, haklı gösterilemez ve orantısız" şeklinde değerlendirdi.
Günün sözü:

Yorum yap